Blog poświęcony ochronie praw konsumenta na rynku usług finansowych

Category archive

Kredyt - page 2

Zmiana oprocentowania w umowach BRE Banku (poprzednika mbanku) narusza prawa konsumentów

w Klauzule niedozwolone/Kredyt przez
mBank

Podczas analizowania umowy kredytowej szczególną uwagę powinniśmy zwrócić na klauzule dotyczące oprocentowania kredytu. Bardzo często banki stosują zmienne oprocentowanie, do czego uprawnia art. 69 ust. 2 pkt 5 oraz art. 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo Bankowe.

Zgodnie z powyższymi przepisami, w razie stosowania oprocentowania zmiennego bank zobowiązany jest do określenia w umowie warunków zmiany stopy procentowej.

W tym miejscu trzeba przypomnieć czym jest oprocentowanie – to zapłata, jaką bank otrzymuje od kredytobiorcy za udostępnienie mu środków pieniężnych. Jest to istotny element zysku banku i powód, dla którego banki w ogóle kredytów udzielają. Dlatego niepokojące jest takie skonstruowanie umowy, które daje bankowi możliwość dowolnej zmiany oprocentowania.

 Jak stwierdził Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 lutego 2012 r. (sygn. akt VI ACa 1460/11) , taką możliwość daje BRE Bankowi (obecnie mbankowi) stosowana w umowach kredytowych klauzula:

„Stopa procentowa Kredytu może ulegać zmianom w okresie trwania Umowy w przypadku zmiany, co najmniej jednego z następujących parametrów finansowych rynku pieniężnego i kapitałowego:

  1. Oprocentowania lokat międzybankowych (stawek WIBOR/WIBID),
  2. Rentowności bonów skarbowych, obligacji Skarbu Państwa,
  3. Zamiany stóp procentowych NBP

oraz w zakresie wynikającym ze zmiany tych parametrów”.

Jakie możliwości daje bankowi taka klauzula?

Przede wszystkim bank jedynie „może”, a nie musi dokonać zmiany oprocentowania. Oznacza to, że zgodnie z umową, w razie wzrostu wskazanych parametrów bank mógł podwyższać oprocentowanie kredytu. W razie jednak ich spadku, bank nie był zobowiązany do obniżenia oprocentowania.

Dalej – nie wskazano jak dokładnie zmiany wskazanych stóp procentowych będą wpływać na zmianę oprocentowania kredytu. Przykładowo, w razie zmniejszenia jednego ze wskaźników WIBOR o 1% bank mógł obniżyć oprocentowanie, jedynie o 0,1%, a w razie zwiększenia tego wskaźnika o 1% bank mógł podwyższyć to oprocentowanie o 1% albo nawet o 10%.

Więcej – bank w razie np. spadku jednego ze wskazanych parametrów mógł zamiast zmniejszać oprocentowanie – podwyższać je, bo umowa nie określała nawet kierunku, w jakim ma następować zmiana oprocentowania.

Jaki jest skutek stosowania tak zawartej umowy? Kredytobiorca pozbawiony jest możliwości skontrolowania, czy zmiana oprocentowania była zasadna. Zmiana ta, jej kierunek i skala jest bowiem w rzeczywistości uzależniona tylko od woli banku. Niedopuszczalne jest, aby w rękach jednej strony umowy pozostawała możliwość dowolnej zmiany jej warunków, co podkreślał również Sąd Najwyższy w uchwałach składu 7 sędziów.

Jaki jest skutek wyroku Sądu Apelacyjnego?

Przede wszystkim, od dnia jego uprawomocnienia bank nie mógł stosować tego zapisu w umowach podpisywanych ze swoimi klientami. Co jednak z umowami, które zostały już podpisane wcześniej i są nadal wykonywane? W tym wypadku sprawa powinna być rozstrzygnięta przez sąd w ramach każdej indywidualnej sprawy. W razie pozwu ze strony banku, podniesiony przez stronę pozwaną zarzut nielegalności takiej klauzuli może obniżyć roszczenie banku. Gdy natomiast wykonujemy umowę kredytową i bank nie ma powodów do wytaczania przeciwko nam powództwa, to my możemy wystąpić do banku z roszczeniem o zwrot środków pobranych tytułem nielegalnie podwyższonego oprocentowania.

Wyciąg z ksiąg rachunkowych banku jako dowód w sprawie o zapłatę

w Kredyt/Kredyty Walutowe przez
dokumenty

Podstawowym obowiązkiem powoda w procesie cywilnym jest wykazanie tego, że roszczenie mu przysługuje i w jakiej wysokości. Najczęściej na dowód powyższego banki załączają do pozwów wyciągi ze swoich ksiąg rachunkowych.

Warto wiedzieć, że dokumenty takie mają moc wyłącznie dokumentów prywatnych. Oznacza to, że są warte tyle samo, co napisana przez osobę prywatną notatka o tym, że inna osoba jest winna jej daną kwotę pieniędzy. Sąd w żaden sposób nie jest związany takim dokumentem. Może być on dowodem tylko na to, że oświadczenie takiej treści zostało złożone przez daną osobę. Nie możemy zatem stąd wywieść, że oświadczenie jest prawdziwe.

Potrzebne są inne wiarygodne dowody dla wykazania istnienia roszczenia i przede wszystkim – jego wysokości.

Były owszem czasy, w których wyciąg z ksiąg rachunkowych banku posiadał moc tzw. dokumentu urzędowego, co w skrócie oznaczało, że jego załączenie przez bank do pozwu całkowicie wystarczało na potrzeby wykazania wysokości zadłużenia. Są to jednak czasy słusznie minione. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 marca 2011 r., uznał bowiem, że taka praktyka narusza prawa konsumenta.

3 sytuacje, w których wypowiedzenie kredytu jest nieważne

w Kredyt/Kredyty Walutowe przez
wypowiedzenie kredytu jest nieważne

Kredytobiorca ma swoje prawa. Klienci banku, szczególnie ci będący konsumentami, mają prawo oczekiwać zachowania podstawowych standardów prawnych przez drugą stronę umowy. Szczególnie, jeśli idzie o tak dotkliwe dla klienta uprawnienie banku, jak możliwość wypowiedzenia umowy kredytu. Bardzo często zdarza się, że kredyt zostaje wypowiedziany nieprawidłowo, w sposób niegwarantujący kredytobiorcy należytej ochrony. Warto wiedzieć, jakie standardy prawne musi spełnić bank, aby wypowiedzenie kredytu lub pożyczki było skuteczne i w  jakich sytuacjach wypowiedzenie kredytu jest nieważne.

  1. Wypowiedzenie powinno być doręczone na wszystkie adresy kredytobiorcy, którymi dysponuje bank.

Bank często kieruje wypowiedzenie umowy kredytu wyłącznie na adres wskazany przez kredytobiorcę jako adres do korespondencji w karcie klienta. Jeśli przesyłka jest zwracana jako niepodjęta w terminie, bank, powołując się na odpowiednie zapisy umowne, uznaje wypowiedzenie za doręczone. Skutek jest często taki, że kredytobiorca nie ma w ogóle świadomości o wypowiedzeniu umowy.

Dlaczego tak się dzieje? Bywa, że kredytobiorca w dacie wypowiadania przez bank umowy nie zamieszkuje już pod wskazanym przez siebie adresem. Szczególnie, jeśli kredyt został udzielony w celu zakupu nieruchomości, do której przeprowadził się klient banku zaraz po uzyskaniu kredytu.

Bank nie może bronić się faktem, iż nie został pisemnie powiadomiony o zmianie miejsca zamieszkania przez klienta. W sytuacji, gdy posiada dane na temat prawdopodobnego innego miejsca jego zamieszkania. Dotyczy to szczególnie sytuacji, w których tak ważny dokument jak wypowiedzenie umowy kredytu hipotecznego nie zostało podjęte i zwrócono je nadawcy. W takiej sytuacji bank powinien dokonać podstawowego aktu staranności. Odszukać w swoich dokumentach informacji na temat wszelkich innych możliwych miejsc zamieszkania klienta i nadać przesyłki również na te adresy. Jeżeli tak się nie stanie wypowiedzenie kredytu jest nieważne.

  1. Brak wykorzystania wszystkich możliwości ponaglenia klienta, zawartych w umowie kredytu, przed jej wypowiedzeniem.

Bardzo często umowy kredytu zawierają zapisy uprawniające bank do dokonani różnego rodzaju ponagleń klienta, jeśli ten zaczyna mieć trudności w spłacie zobowiązania. Bank może, np. w razie nie spłacenia przez kredytobiorcę dwóch kolejnych rat, zażądać dodatkowego zabezpieczenie spłaty kredytu. Bank często też jest uprawniony, np. do kierowania kilku wezwań do zapłaty lub skontaktowania się z klientem telefonicznie/mailowo.

Zgodnie ze stanowiskiem Sadu Najwyższego, uprawnienie do wypowiedzenia umowy kredytu jest tak daleko idące, że bank powinien wykorzystać wcześniej wszelkie inne możliwości ponaglenia klienta, jakie wynikają z łączącego strony stosunku prawnego. Bank powinien sięgać po możliwość wypowiedzenia umowy kredytu w ostateczności.

W praktyce często się bowiem zdarza, że klient, z jakichś powodów nie uiścił jednej czy też dwóch rat kredytu, po czym znowu zobowiązanie spłaca regularnie. Bank powinien wówczas wykorzystać wszystkie możliwości kontaktu z klientem aby poinformować go o wymagalnym zobowiązaniu. Nie może od razu  stawiać całej kwoty kredytu w stan natychmiastowej wymagalności.

  1. Wypowiedzenie umowy kredytu pod warunkiem braku spłaty zaległości.

Często bank wypowiada umowę kredytu/pożyczki z zastrzeżeniem, że w razie spłaty zaległości owe wypowiedzenie należy traktować jako niebyłe. Warto abyś wiedział, że wypowiedzenie kredytu nie może być dokonane warunkowo. Ochrona prawna Twoich interesów wymaga bowiem, aby zakres skuteczności takiego oświadczenia był precyzyjnie oznaczony. Warunkowe oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy jest więc niedopuszczalne.

Powyżej pokazaliśmy trzy przykładowe sytuacje w których wypowiedzenie kredytu jest nieważne. Możliwości unieważnienia wypowiedzenia jest jednak więcej. W głównej mierze zależą one od konkretnej sytuacji kredytobiorcy.

Jeżeli masz jakieś pytania napisz  poprzez kontakt

lub bezpośrednio na dominik@pledziewicz.pl

Idź na Początek