Blog poświęcony ochronie praw konsumenta na rynku usług finansowych

Category archive

Komornik

Skuteczna obrona przed BTE

w BTE/Komornik przez
BTE

Uprawnienie do wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych (BTE) stanowiło ogromne uprzywilejowanie banków. Podstawową zasadą prawną jest konieczność udowodnienia przez powoda przed sądem tego, że strona pozwana jest winna określoną kwotę pieniężną. Instytucja BTE wprowadzała w tym zakresie wyjątek dla banków.

Dlatego, jeszcze do niedawna, banki mogły z faktycznym pominięciem sądu kierować sprawy swoich dłużników bezpośrednio do komornika. Sprawy przed sądem o zapłatę nie było. Kredytobiorca nie był nawet informowany o nadaniu BTE klauzuli wykonalności. O sprawie dowiadywał się dopiero przy okazji wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a często przy zajęciu rachunku bankowego.

Z tego powodu ostatecznie instytucja BTE została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z Konstytucją RP. Jednak, dla zachowania stabilności obrotu prawnego, BTE wydane przed 1 sierpnia 2016 r. pozostały w mocy.  Jak się przed nimi bronić?

Procedura cywilna wprowadza szczególny rodzaj powództwa. Jest to tzw. powództwo przeciwegzekucyjne (art. 840 k.p.c.). W tym powództwie możemy podnosić wszelkie zarzuty przeciwko bankowi. Właśnie z tego powodu, że w sprawie nie przeprowadzono rozprawy sądowej. Krótko mówiąc – sprawa zapoczątkowana wniesieniem przed dłużnika powództwa przeciwegzekucyjnego jest tym momentem, w którym niezawisły sąd bada zasadność roszczeń banku.

Jeśli kredytobiorca ma zatem wątpliwości co do tego, czy kwoty ściągane przez komornika na podstawie BTE są prawidłowe i czy w ogóle powinna być prowadzona egzekucja w tej sprawie – powództwo o pozbawienie BTE klauzuli wykonalności jest najwłaściwszym narzędziem do zastosowania. 

Zgodnie z utartą linią orzeczniczą, w toku takiego powództwa to pozwany (bank) ma obowiązek udowodnienia tego, że roszczenie mu przysługuje, w jakiej wysokości i czy było wymagalne na moment wystawiania BTE. Jeśli bank powyższych kwestii nie będzie w stanie wykazać – BTE zostanie pozbawiony klauzuli, co oznacza umorzenie egzekucji komorniczej.

Z możliwości występowania z tym powództwem korzystają szczególnie osoby, które kwestionują wysokość ściąganych od nich kwot. Wątpliwości kredytobiorców budzą obecnie szczególnie wysokości kredytów obliczone przy uwzględnieniu klauzul indeksacyjnych w umowach waloryzowanych kursem franka szwajcarskiego. Często też klienci czują się pokrzywdzeni nagłym wypowiedzeniem umowy kredytu przez bank, czy też w ogóle nie doręczeniem im wypowiedzenia umowy. Innym razem kwestionowana jest wysokość ubezpieczeń i kosztów, które bank doliczył do dłużnej kwoty. W tych i innych wypadkach to powództwo z art. 840 k.p.c. jest instrumentem właściwym do podjęcia skutecznej obrony.

BTE 2017 – czy obecnie BTE może być podstawą prowadzenia egzekucji komorniczej?

w BTE/Komornik przez
BTE

Odpowiedź na postawione w tytule pytanie brzmi – najczęściej tak. Procedura cywilna przewiduje jednak drogi merytorycznej obrony przed roszczeniem banku i, co za tym idzie – wstrzymania egzekucji komorniczej.

Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2015 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt P 45/12 Trybunał Konstytucyjny uznał przepisy ustawy prawo bankowe, traktujące o bankowym tytule egzekucyjnym, za niezgodne z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W części II wyroku Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów do dnia 1 sierpnia 2016 r.

Powyższe oznacza, że bankowe tytuły egzekucyjne wydane przed datą 1 sierpnia 2016 r. pozostają w mocy i nawet obecnie mogą być podstawą prowadzenia egzekucji komorniczej. A contrario bankowe tytuły egzekucyjne wydane po tej dacie podstawą do prowadzenia egzekucji być już nie mogą. Oczywiście w praktyce żaden bank po dniu 1 sierpnia 2016 r. bankowych tytułu egzekucyjnych już nie wydawał. Stąd najczęściej, jeśli nie powiedzieć – w każdym wypadku, egzekucja na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego może się, w świetle prawa, obecnie toczyć.

Warto jednak pamiętać, o czym wspomniał również Trybunał w uzasadnieniu omawianego wyroku, że jeśli BTE został wydany jeszcze przed dniem 1 sierpnia 2016 r., to istnieje podstawa do wznowienia postępowania o nadanie bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności, co wynika z art. 4011 kodeksu postępowania cywilnego. Skarga o wznowienie postępowania o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu może być zatem środkiem obrony dla kredytobiorców, którzy kwestionują należność banku, a na skutek istnienia niekonstytucyjnego narzędzia w rękach banku zostali pozbawieni możliwości obrony.

Trzeba też zauważyć, że prowadzenie egzekucji komorniczej na podstawie BTE nie przekreśla możliwości wystąpienia z powództwem przeciwegzekucyjnym przeciwko bankowi. W toku tego procesu to bank będzie musiał udowodnić wysokość żądanej kwoty oraz jej wymagalność – na dzień wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego.

Jeśli bank tym wymaganiom proceduralnym nie sprosta – sąd pozbawi bankowy tytuł egzekucyjny wykonalności, a komornik umorzy egzekucję.

Idź na Początek